1.5 تا 2 میلیارد نفر آریایی، و مفهومی فرهنگی دارد نه نژادی و تباری

آریا (سانسکریت: آ-ریا āˊrya، ایرانی باستانی: اَریا arya، پارسی باستانی: اَرییا ariya، اوستایی: اَیرییا airiia)،[۱] نامی است که به مهاجران هندواروپایی زبان که در طول هزاره دوم پ. م به فلات ایران و شبه قاره هند کوچ کردهاند، داده شده است. صورت اضافی جمع این واژه به صورت «آریانا» منشأ نام کشور ایران است.[۲]
به گفتهٔ گراردو نیولی بر خلاف مفاهیم گوناگونی که آریَن یا آریا در میان هندیان باستان داشته، آریا در میان ایرانیان باستان صرفاً به مفهوم قومی ثبت شده است. به گفته او ما همچنین میدانیم که اهورامزدا خدای ایرانیان محسوب میشده که زبانشان ایرانی یا آریا نامیده شده و اوستا بهروشنی «آریا» را به مفهوم قومی بکار برده است. نیولی معتقد است هیچ تردیدی نمیتواند وجود داشته باشد که واژهٔ «ایران» یا «آریا» برای ایرانیان مفهوم قومی دارد.[۳][۴][۵]
به گفتهٔ هرلد والتر بیلی هم آریا صفتی قومی است که در کتیبههای هخامنشی و زرتشتی بکار رفته است. در اوستا این عنوان به مفهوم یک گروه قومی در مقابل گروههای قومی دیگر بکار رفته است. بِیلی میگوید که در گذشته مادها آریویی شناخته میشدند و یونانیان آراییا را برای پارسیان باستان بکار میبردند. مفهوم قومی مشابهی هم در سدههای بعد رایج شد.[۶]
رودیگر اشمیت بر این باور است که آریایی عنوان مردم هند باستان و ایران باستان است که به زبانهای آریایی سخن میگفتند.[۷]
به باور مریم سینایی در دایرةالمعارف بزرگ اسلامی، در دورههای گذشته چنین پنداشته میشد که سنسکریت نیای همهٔ زبانهای هندواروپایی و هندوستان میهن اصلی اقوامی بوده است که به این زبان سخن میگفتهاند. از این رو، نام آریایی بر تمام این اقوام اطلاق میگردید. بعدها با نادرست دانستن این نظریه، این اصطلاح متروک شد. در سدهٔ حاضر با ظهور فاشیسم این اصطلاح در آلمان برای مدتی معمول گردید و با اطلاق آن بر اقوام ژرمنی، به آن رنگ نژادپرستانه زده شد. اکنون اصطلاح آریایی تنها برای اقوام هندوایرانی که خویشتن را خود به این نام میخواندند، به کار میرود.[۲]
به نوشتهٔ گراردو نیولی، واژهٔ آریایی، در میان غیر ایرانیان نه بار نژادی و تباری و نه بار مکانی و جغرافیایی، بلکه بار دینی دارد. به اعتقاد او، آریایی در زبان هندوایرانی به معنی «ایمانآورده [به آئین هندوایرانی]» است.[۸][۹][۱۰]
در حدود ۱۵۰۰ پیش از میلاد مهاجمان شمالی موسوم به آریاییها، تمدن دره سند را سرنگون مینمایند در حال حاضر در ایران مورخان و تاریخ شناسان و دانشمندان بر این باور هستند که مردم بختیاری و مردم کرد اصیل ترین نژاد ایرانی یعنی آریایی و پارس هستند به گونه ای که زبان مردم بختیاری به پارسی باستان بر میگردد [۱۱]