ملاک حکومت دینی

ملاک دینی بودن حکومت چیست؟!

غالبا گمان می شود حکومتی دینی است که توسط آن برخی از احکام اسلامی در جامعه پیاده شود؛ یعنی معیار دینی بودن حکومت، اجرای احکام اسلامی است، اما به نظر ما معیار آن چیز دیگری است.

ملاک دینی بودن یک نظام و ساختار قدرت سیاسی، دستور قرآن و روایات به تشکیل آن است. به عبارت دیگر، اگر قرآن و روایات به پیامبر اکرم (ص) یا اهل بیت (علیهم السلام) و در طول ایشان به فقها در عصر غیبت فرمودند که شما موظفید حکومت تشکیل بدهید، این حکومت دینی خواهد بود؛ یعنی برپایی و تاسیس آن به عنوان یک امر و وظیفه دینی، از سوی خداوند بر رسول و ائمه (علیهم السلام) و فقها و حتی مومنین واجب شده باشد، اعم از اینکه در این حکومت احکام اسلامی پیاده شود یا پیاده نشود.

البته طبیعی است که هر چقدر احکام و ارزشهای اسلامی در یک حکومت دینی بیشتر تحقق پیدا کند، بهتر خواهد بود و این حکومت، هم در مقام تاسیس و هم در مقام تحقق و عمل، دینی و اسلامی خواهد بود.

اما چنانچه در یک حکومت دینی، احکام اسلامی اصلا پیاده نشود و یا فقط به بخش اندکی از آنها عمل شود، این حکومت اگر چه در مقام تاسیس اسلامی خواهد بود، اما در عمل و تحقق، طبیعی است که از صبغه اسلامی بودن برخوردار نخواهد بود.

✔️ پس ملاک و معیار دینی و اسلامی بودن یک حکومت، امر خدا به تشکیل و تاسیس آن است و نه صرفا پیاده شدن برخی یا همه احکام دین در جامعه توسط آن دستگاه حاکمه.

بله، تحقق عینی و عملی آموزها و ارزش های اسلامی در یک جامعه به وسیله یک حکومت، شرط کمال آن است، و البته عدم اجرای احکام و هنجارهای دینی توسط یک حکومت، نقص آن محسوب می شود، ولی این لزوما به معنای دینی بودن یا نبودن آن حکومت نیست.

به دیگر سخن می توان گفت حکومت های دینی هم به یک اعتبار بر دو قسم اند:
حکومت هایی که علاوه بر تاسیس شان بر اساس امر الهی، احکام اسلام را هم به صورت حداکثری و مطلوب در جامعه پیاده می کنند، و حکومت هایی که به هر دلیل این کار را نمی کنند.

بدیهی است که نظامی که در مقام عمل، احکام اسلام را پیاده می کند، بسیار برتر و بهتر از حکومتی است که احکام و ارزشهای دینی را در جامعه نهادینه نمی کند.