ﭼﻪ ﺑﺎﯾﺪ ﮐﺮﺩ ﺑﺎ ﺭﻭﺣﺎﻧﯽ؟

ﺻﺎﺩﻕ ﺯﯾﺒﺎﮐﻼﻡ * | ﺳﺎﻝ ٩٦ ﺩﺭ ﺣﺎﻟﯽ ﺑﻪ ﭘﺎﯾﺎﻥ ﺭﺳﯿﺪ ﮐﻪ
ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﯽﺭﺳﺪ ﺳﺎﻝ ﭼﻨﺪﺍﻥ ﻣﻄﻠﻮﺑﯽ ﺑﺮﺍﯼ
ﺍﺻﻼﺡﻃﻠﺒﺎﻥ ﻧﺒﻮﺩ. ﺣﺘﯽ ﻣﯽﺗﻮﺍﻥ ﯾﮏ ﮔﺎﻡ ﻫﻢ ﻓﺮﺍﺗﺮ
ﺭﻓﺘﻪ ﻭ ﮔﻔﺖ : ﻣﻄﻠﻮﺏﺑﻮﺩﻥ ﮐﻪ ﺟﺎﯼ ﺧﻮﺩ ﺩﺍﺭﺩ،
ﺩﺭﻭﺍﻗﻊ ﺳﺎﻝ ٩٦ ﺳﺎﻝ ﺗﻠﺨﯽ ﻫﻢ ﺑﺮﺍﯼ ﺁﻧﺎﻥ ﺑﻮﺩ .
ﺟﺪﺍﯼ ﺍﺯ ﺗﺪﺍﻭﻡ ﻣﻌﻀﻠﯽ ﮐﻪ ﻣﺪﺕﻫﺎﺳﺖ ﺍﺻﻼﺡﻃﻠﺒﺎﻥ ﺑﺎ ﺁﻥ ﺭﻭﺑﻪﺭﻭ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻭ
ﺩﺭ ﺣﻘﯿﻘﺖ ﺑﺪﻝ ﺑﻪ ﯾﮏ «ﺑﯿﻤﺎﺭﯼ ﺳﯿﺎﺳﯽ ﻣﺰﻣﻦ » ﺷﺪﻩ ( ﺍﯾﻨﮑﻪ ﺍﺻﻼﺡﻃﻠﺒﯽ
ﭼﯿﺴﺖ ﻭ ﺍﺻﻼﺡﻃﻠﺐ ﮐﯿﺴﺖ؟ ) ، ﺁﻧﺎﻥ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ٩٦ ﺑﺎ ﺩﻭ ﺑﺤﺮﺍﻥ ﺟﺪﯼ ﻫﻢ
ﺭﻭﺑﻪﺭﻭ ﺷﺪﻧﺪ.
ﺩﻭ ﺑﺤﺮﺍﻧﯽ ﮐﻪ ﺍﺻﻼﺡﻃﻠﺒﺎﻥ ﺧﯿﻠﯽ ﺑﺎ ﻣﻮﻓﻘﯿﺖ ﻧﺘﻮﺍﻧﺴﺘﻨﺪ ﺁﻥﻫﺎ ﺭﺍ ﭘﺸﺖ ﺳﺮ
ﺑﮕﺬﺍﺭﻧﺪ ﻭ ﻋﻤﻼ ﺯﺧﻢﻫﺎﯼ ﻫﺮ ﺩﻭ ﺑﺤﺮﺍﻥ ﺭﻭﯼ ﭼﻬﺮﻩﺷﺎﻥ ﺑﺎﻗﯽ ﻣﺎﻧﺪ . ﺑﮕﺬﺍﺭﯾﺪ ﻗﺒﻞ
ﺍﺯ ﭘﺮﺩﺍﺧﺘﻦ ﺑﻪ «ﺑﯿﻤﺎﺭﯼ ﺳﯿﺎﺳﯽ ﻣﺰﻣﻦ ﺍﺻﻼﺣﺎﺕ » ﺑﻪ ﺩﻭ ﺑﺤﺮﺍﻧﯽ ﮐﻪ ﺩﺍﻣﻦﮔﯿﺮ
ﺁﻧﺎﻥ ﺩﺭ ٩٦ ﺷﺪ، ﮐﺎﺭﻣﺎﻥ ﺭﺍ ﺷﺮﻭﻉ ﮐﻨﯿﻢ.
ﻧﺨﺴﺘﯿﻦ ﺑﺤﺮﺍﻥ ﺳﺎﻝ ٩٦ ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﺍﻧﺘﺨﺎﺑﺎﺕ ٢٩ ﺍﺭﺩﯾﺒﻬﺸﺖ ﮔﺮﯾﺒﺎﻥ ﺁﻧﺎﻥ ﺭﺍ ﮔﺮﻓﺖ.
ﺍﮔﺮﭼﻪ ﺭﻭﺣﺎﻧﯽ ﭘﯿﺮﻭﺯ ﺁﻥ ﺍﻧﺘﺨﺎﺑﺎﺕ ﺷﺪ، ﺍﻣﺎ ﺭﻭﺷﻦ ﺑﻮﺩ ﻣﻮﺗﻮﺭ ﺁﻥ ﭘﯿﺮﻭﺯﯼ،
ﺍﺻﻼﺡﻃﻠﺒﺎﻥ ﻭ ﺩﺭﺳﺖﺗﺮ ﮔﻔﺘﻪ ﺑﺎﺷﻢ ﺣﻤﺎﯾﺖ ﺻﺮﯾﺢ، ﻋﻠﻨﯽ ﻭ ﺑﯽﭼﻮﻥﻭﭼﺮﺍﯼ
ﺁﻧﺎﻥ ﺍﺯ ﺩﮐﺘﺮ ﺭﻭﺣﺎﻧﯽ ﺩﺭ ﺟﺮﯾﺎﻥ ﺁﻥ ﺍﻧﺘﺨﺎﺑﺎﺕ ﺑﻮﺩ.
ﺩﺭﺳﺖ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺭﺋﯿﺲﺟﻤﻬﻮﺭﯼ ﺧﯿﻠﯽ ﺑﻪ ﺭﻭﯼ ﺧﻮﺩﺷﺎﻥ ﻧﯿﺎﻭﺭﺩﻧﺪ ﻭ ﺑﻪﻫﯿﭻﺭﻭﯼ
ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﻭﺍﻣﺪﺍﺭ ﺍﺻﻼﺡﻃﻠﺒﺎﻥ ﻧﺪﺍﻧﺴﺘﻨﺪ ( ﻭ ﻫﻨﻮﺯ ﻫﻢ ﻧﻤﯽﺩﺍﻧﻨﺪ ) ، ﺍﻣﺎ ﻭﺍﻗﻌﯿﺖ ﺁﻥ
ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺍﮔﺮ ﭘﺎﯼ ﭘﺸﺘﯿﺒﺎﻧﯽ ﺟﺪﯼ ﺍﺻﻼﺡﻃﻠﺒﺎﻥ ﺩﺭ ﻣﯿﺎﻥ ﻧﻤﯽﺑﻮﺩ، ﺁﻗﺎﯼ ﺭﻭﺣﺎﻧﯽ
ﻧﺼﻒ ﺁﻥ ٢٤ ﻣﯿﻠﯿﻮﻥ ﺭﺍﯼ ﺭﺍ ﻫﻢ ﻧﻤﯽﺗﻮﺍﻧﺴﺘﻨﺪ ﮐﺴﺐ ﮐﻨﻨﺪ ﻭ ﺍﺣﺘﻤﺎﻻ ﺑﻪﺟﺎﯼ
ﺭﯾﺎﺳﺖ ﻗﻮﻩ ﻣﺠﺮﯾﻪ، ﺍﮐﻨﻮﻥ ﻋﻀﻮ ﮐﻠﻮﺏ vip ﺳﯿﺎﺳﯽ ﺑﺎﺯﻧﺸﺴﺘﻪﻫﺎ ﺑﻮﺩ. ﺑﺤﺮﺍﻥ
ﺍﺻﻼﺡﻃﻠﺒﺎﻥ ﻫﻢ ﺩﺭﺳﺖ ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﺍﻧﺘﺨﺎﺑﺎﺕ ﻇﺎﻫﺮ ﺷﺪ . ﺑﺮﺧﻼﻑ ﺍﻧﺘﻈﺎﺭﺍﺕ
ﺑﺴﯿﺎﺭﯼ، ﺭﻭﺣﺎﻧﯽ ﻧﻪ ﺍﺯ ﺯﻧﺎﻥ ﺩﺭ ﮐﺎﺑﯿﻨﻪﺍﺵ ﺩﻋﻮﺕ ﮐﺮﺩ، ﻧﻪ ﺍﺯ ﺍﻗﻠﯿﺖﻫﺎ.
ﺍﻣﺎ ﺍﯾﻦ ﻫﻤﻪ ﻣﺎﺟﺮﺍ ﻧﺒﻮﺩ. ﺳﺮﺷﮑﺴﺘﮕﯽ ﺑﻌﺪﯼ ﻓﻬﺮﺳﺖ ﻭﺯﺭﺍﯼ ﺭﺋﯿﺲﺟﻤﻬﻮﺭ ﺩﻭﺭﻩ
ﺩﻭﺍﺯﺩﻫﻢ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺁﺷﮑﺎﺭ ﺍﺯ ﺣﯿﺚ ﻣﺪﯾﺮﯾﺘﯽ ﻭ ﮐﺎﺭﺁﻣﺪﯼ ﻧﺎﺍﻣﯿﺪﮐﻨﻨﺪﻩ ﺑﻮﺩ ﻭ ﺑﻪﺟﺰ
ﯾﮑﯽ، ﺩﻭ ﭼﻬﺮﻩ ﻣﻨﺘﺴﺐ ﺑﻪ ﺍﺻﻼﺡﻃﻠﺒﺎﻥ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺣﺠﺘﯽ، ﺧﺒﺮﯼ ﻫﻢ ﺍﺯ ﭼﻬﺮﻩﻫﺎﯼ
ﺍﺻﻠﯽ ﺍﯾﻦ ﺟﺮﯾﺎﻥ ﺑﺮﻧﺪﻩ ﺍﻧﺘﺨﺎﺑﺎﺕ ﺩﺭ ﮐﺎﺑﯿﻨﻪ ﻧﺒﻮﺩ.
ﻣﺸﮑﻞ ﺑﻌﺪﯼ ﺷﺎﻣﻞ ﺭﻓﺘﺎﺭﻫﺎ، ﻣﻮﺿﻊﮔﯿﺮﯼﻫﺎ ﻭ ﺳﺨﻨﺮﺍﻧﯽﻫﺎﯼ ﺭﺋﯿﺲﺟﻤﻬﻮﺭﯼ
ﻣﯽﺷﺪ ﮐﻪ ﺁﺏ ﺳﺮﺩﯼ ﺑﺮ ﺍﻣﯿﺪﻫﺎ ﻭ ﺍﻧﺘﻈﺎﺭﺍﺕ ﺭﺍﯼﺩﻫﻨﺪﮔﺎﻥ ﭘﺎﺷﯿﺪ. ﻧﮕﺮﺍﻧﯽ ﺍﺯ ﺍﯾﻦ
ﻣﻮﺿﻮﻋﺎﺕ، ﺑﻪﺳﺮﻋﺖ ﺩﺭ ﻓﻀﺎﯼ ﻣﺠﺎﺯﯼ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﻧﺸﺎﻥ ﺩﺍﺩ. « ﭘﺸﯿﻤﺎﻧﯽ ﺍﺯ ﺭﺍﯼ
ﺑﻪ ﺭﻭﺣﺎﻧﯽ » ، « ﭘﺸﯿﻤﺎﻧﯽ ﺍﺯ ﺷﺮﮐﺖ ﺩﺭ ﺍﻧﺘﺨﺎﺑﺎﺕ » ﻭ ﻧﻬﺎﯾﺘﺎ ﺷﻌﺎﺭ « ﻋﺒﻮﺭ ﺍﺯ
ﺭﻭﺣﺎﻧﯽ » ، ﻓﻀﺎﯼ ﻣﺠﺎﺯﯼ ﺭﺍ ﺩﺭﺧﻮﺩ ﻓﺮﻭﺑﺮﺩ. ﺍﯾﻦ ﻣﺴﺌﻠﻪ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺳﯿﻠﯽ ﺑﻨﯿﺎﻥﮐﻦ
ﺑﻪ ﺭﺍﻩ ﺍﻓﺘﺎﺩ ﻭ ﻫﻨﻮﺯ ﺗﺎﺑﺴﺘﺎﻥ ﺑﻪ ﭘﺎﯾﺎﻥ ﻧﺮﺳﯿﺪﻩ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺑﺴﯿﺎﺭﯼ ﺍﺯ ﺭﺍﯼﺩﻫﻨﺪﮔﺎﻥ
ﺑﻪﺻﻮﺭﺕ ﻋﻠﻨﯽ ﺍﺯ ﺷﺮﮐﺖ ﺩﺭ ﺍﻧﺘﺨﺎﺑﺎﺕ ﻭ ﺭﺍﯼ ﺑﻪ ﺭﻭﺣﺎﻧﯽ ﺍﺑﺮﺍﺯ ﻧﺪﺍﻣﺖ ﮐﺮﺩﻩ ﻭ
ﺁﺷﮑﺎﺭﺍ ﺍﺣﺴﺎﺱ ﻣﯽﮐﺮﺩﻧﺪ ﮐﻪ ﺳﺮﺷﺎﻥ ﮐﻼﻩ ﺭﻓﺘﻪ ﺍﺳﺖ.
ﺟﺪﺍﯼ ﺍﺯ ﺗﺮﮐﯿﺐ ﮐﺎﺑﯿﻨﻪ، ﺳﯿﺎﺳﺖﻫﺎ، ﺗﺼﻤﯿﻤﺎﺕ ﻭ ﺳﺨﻨﺮﺍﻧﯽﻫﺎﯼ ﺍﻋﻀﺎﯼ ﺩﻭﻟﺖ
ﻫﻢ ﺩﺭ ﻣﻘﺎﺑﻞ ﺧﻮﺍﺳﺖ ﻋﻤﻮﻣﯽ ﻗﺮﺍﺭ ﺩﺍﺷﺖ. ﻣﺸﮑﻞ ﺍﺻﻼﺡﻃﻠﺒﺎﻥ ﻫﻢ ﺩﻗﯿﻘﺎ ﺍﺯ
ﻫﻤﯿﻦﺟﺎ ﺁﻏﺎﺯ ﺷﺪ. ﺍﮔﺮﭼﻪ ﺭﻭﺣﺎﻧﯽ ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﭘﯿﺮﻭﺯﯼ ﺳﻌﯽ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩ ﻓﺎﺻﻠﻪ
ﻣﻌﻨﺎﺩﺍﺭﯼ ﺑﺎ ﺍﺻﻼﺡﻃﻠﺒﺎﻥ ﻧﺸﺎﻥ ﺩﻫﺪ ﻭ ﺣﺘﯽ ﺑﻪ ﻋﻤﺪ ﯾﺎ ﺍﺯ ﺳﺮ ﻓﺮﺍﻣﻮﺷﯽ ﻧﺎﻣﯽ
ﺍﺯ ﻣﺮﺣﻮﻡ ﺁﯾﺖﺍﻟﻠﻪ ﻫﺎﺷﻤﯽﺭﻓﺴﻨﺠﺎﻧﯽ ﺩﺭ ﺳﺨﻨﺮﺍﻧﯽ ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﭘﯿﺮﻭﺯﯼﺍﺵ ﺑﻪ ﻣﯿﺎﻥ
ﻧﯿﺎﻭﺭﺩﻩ ﺑﻮﺩ، ﺍﻣﺎ ﺑﺴﯿﺎﺭﯼ ﺍﺯ ﻣﺮﺩﻡ، ﺭﺍﯼ ﺑﻪ ﺭﻭﺣﺎﻧﯽ ﺭﺍ ﺑﻪ ﭘﺎﯼ ﺍﺻﻼﺡﻃﻠﺒﺎﻥ
ﮔﺬﺍﺷﺘﻨﺪ.
ﺻﺮﻑﻧﻈﺮ ﺍﺯ ﺁﻧﮑﻪ ﺁﻗﺎﯼ ﺭﻭﺣﺎﻧﯽ ﭼﻪ ﻣﯿﺰﺍﻥ ﭘﯿﺮﻭﺯﯼﺍﺵ ﺭﺍ ﻣﺮﻫﻮﻥ ﺍﺻﻼﺡﻃﻠﺒﺎﻥ
ﻣﯽﭘﻨﺪﺍﺷﺖ، ﻣﺮﺩﻡ ﻭ ﺑﺴﯿﺎﺭﯼ ﺍﺯ ﺭﺍﯼﺩﻫﻨﺪﮔﺎﻥ ﺑﻪﺩﺭﺳﺘﯽ ﺍﺻﻼﺡﻃﻠﺒﺎﻥ ﺭﺍ ﻋﺎﻣﻞ
ﭘﯿﺮﻭﺯﯼ ﺍﻭ ﻣﯽﺩﺍﻧﺴﺘﻨﺪ . ﻧﺎﺭﺿﺎﯾﺘﯽ ﻣﺮﺩﻡ ﺍﺯ ﺭﻭﺣﺎﻧﯽ، ﺍﺻﻼﺡﻃﻠﺒﺎﻥ ﺭﺍ ﺩﺭ
ﻭﺿﻌﯿﺖ ﻧﺎﻣﻄﻠﻮﺑﯽ ﻗﺮﺍﺭ ﻣﯽﺩﺍﺩ. ﻃﺒﯿﻌﯽ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺁﻧﺎﻥ ﻧﻤﯽﺗﻮﺍﻧﺴﺘﻨﺪ ﺩﺭ ﻗﺒﺎﻝ
ﺭﻓﺘﺎﺭ ﺭﻭﺣﺎﻧﯽ ﺍﺯ ﺧﻮﺩ ﺳﻠﺐ ﻣﺴﺌﻮﻟﯿﺖ ﮐﺮﺩﻩ ﻭ ﺑﻪ ﻣﻌﺘﺮﺿﺎﻥ ﺑﮕﻮﯾﻨﺪ ﺭﻓﺘﺎﺭ
ﺭﻭﺣﺎﻧﯽ ﺑﻪ ﺁﻧﺎﻥ ﺍﺭﺗﺒﺎﻃﯽ ﭘﯿﺪﺍ ﻧﻤﯽﮐﻨﺪ.
ﻣﺴﺌﻠﻪ « ﭼﻪ ﺑﺎﯾﺪ ﮐﺮﺩ ﺑﺎ ﺭﻭﺣﺎﻧﯽ؟ » ﯾﺎ ﺩﻗﯿﻖﺗﺮ ﮔﻔﺘﻪ ﺑﺎﺷﯿﻢ، ﺍﺻﻼﺡﻃﻠﺒﺎﻥ ﺑﺎﯾﺪ
ﭼﻪ ﻧﻮﻉ ﺭﻭﯾﮑﺮﺩ ﯾﺎ ﺳﯿﺎﺳﺘﯽ ﺩﺭ ﻗﺒﺎﻝ ﺭﻭﺣﺎﻧﯽ ﺍﺗﺨﺎﺫ ﮐﻨﻨﺪ، ﺁﻧﺎﻥ ﺭﺍ، ﺍﮔﺮ ﻧﮕﻮﯾﯿﻢ
« ﺑﺤﺮﺍﻥ » ، ﻭﺍﺭﺩ ﺩﺭﺩﺳﺮﯼ ﺟﺪﯼ ﮐﺮﺩ. ﺑﺮﺧﯽ ﺍﺯ ﺁﻧﺎﻥ ﻣﻌﺘﻘﺪ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﺑﺎﯾﺪ ﺩﺳﺖ ﺍﺯ
ﺭﻭﺣﺎﻧﯽ ﺷﺴﺘﻪ ﻭ ﺗﮑﻠﯿﻒ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺑﺎ ﺍﻭ ﺭﻭﺷﻦ ﮐﻨﻨﺪ . ﺑﺮﺧﯽ ﺩﯾﮕﺮ ﻣﻌﺘﻘﺪ ﺑﻮﺩﻧﺪ
ﻧﻤﯽﺗﻮﺍﻥ ﺩﺭ ﺍﯾﻦ ﻣﺮﺣﻠﻪ ﺍﺯ ﺍﻭ ﺟﺪﺍ ﺷﺪ ﻭ ﺑﻪ ﺍﯾﻦ ﺁﺳﺎﻧﯽ ﺩﺭ ﺑﺮﺍﺑﺮ ﺍﻓﮑﺎﺭ ﻋﻤﻮﻣﯽ
ﺍﺯ ﺧﻮﺩ ﺳﻠﺐ ﻣﺴﺌﻮﻟﯿﺖ ﮐﺮﺩ.
ﮔﺮﻭﻩ ﺳﻮﻡ ﻫﻤﭽﻨﺎﻥ ﻣﻌﺘﻘﺪ ﺑﻪ ﻣﺎﻧﺪﻥ ﺑﺎ ﺭﻭﺣﺎﻧﯽ ﻭ ﺗﺤﺖﻓﺸﺎﺭﮔﺬﺍﺷﺘﻦ ﻭ ﺍﻧﺘﻘﺎﺩ
ﺍﺯ ﺍﻭ ﻭ ﺑﻪﺍﺻﻄﻼﺡ ﺍﺻﻼﺣﺶ ﺑﻮﺩﻧﺪ. ﮔﺮﻭﻩ ﭼﻬﺎﺭﻡ ﻣﻌﺘﻘﺪ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﺍﺳﺎﺳﺎ ﺟﺪﺍﺷﺪﻥ
ﺍﺯ ﺭﻭﺣﺎﻧﯽ ﺑﻪ ﻣﺼﻠﺤﺖ ﮐﺸﻮﺭ ﻧﯿﺴﺖ ﻭ ﻣﻨﺎﻓﻊ ﻣﻠﯽ ﺍﻗﺘﻀﺎ ﻣﯽﮐﻨﺪ ﺁﻧﺎﻥ ﻫﻤﭽﻨﺎﻥ
ﺩﺭ ﮐﻨﺎﺭ ﺭﻭﺣﺎﻧﯽ ﺑﻤﺎﻧﻨﺪ. ﺩﺭ ﻣﺠﻤﻮﻉ ﺍﺻﻼﺡﻃﻠﺒﺎﻥ ﻧﺘﻮﺍﻧﺴﺘﻨﺪ ﺭﻭﯾﮑﺮﺩ ﯾﺎ ﺳﯿﺎﺳﺖ
ﻣﻨﺴﺠﻤﯽ ﺩﺭ « ﭼﻪ ﺑﺎﯾﺪ ﮐﺮﺩ ﺑﺎ ﺭﻭﺣﺎﻧﯽ؟ » ﺍﺯ ﺧﻮﺩ ﺍﺭﺍﺋﻪ ﺩﻫﻨﺪ ﻭ ﺻﺮﻓﺎ ﺍﻣﯿﺪﻭﺍﺭ
ﺑﻮﺩﻧﺪ ﺗﺎ ﺭﻭﺣﺎﻧﯽ ﺑﻪﮔﻮﻧﻪﺍﯼ ﺭﻓﺘﺎﺭ ﮐﻨﺪ ﺗﺎ ﺳﺮﺧﻮﺭﺩﮔﯽ ﻣﺮﺩﻡ ﺍﺯ ﺍﻭ ﺑﯿﺸﺘﺮ ﻧﺸﺪﻩ
ﻭ ﺩﺭ ﻧﺘﯿﺠﻪ ﮐﺎﺭ ﺑﺮﺍﯼ ﺍﺻﻼﺡﻃﻠﺒﺎﻥ ﺩﺷﻮﺍﺭﺗﺮ ﻧﺸﻮﺩ .
ﻫﻨﻮﺯ ﺍﺻﻼﺡﻃﻠﺒﺎﻥ ﺗﻮﻓﺎﻥ « ﭼﻪ ﺑﺎﯾﺪ ﮐﺮﺩ ﺑﺎ ﺭﻭﺣﺎﻧﯽ؟ » ﺭﺍ ﭘﺸﺖ ﺳﺮ ﻧﮕﺬﺍﺷﺘﻪ
ﺑﻮﺩﻧﺪ ﮐﻪ ﺑﺎ ﮔﺮﺩﺑﺎﺩ ﻧﺎﺁﺭﺍﻣﯽﻫﺎﯼ ﺍﻭﺍﯾﻞ ﺩﯼﻣﺎﻩ ﺭﻭﺑﻪﺭﻭ ﺷﺪﻧﺪ. ﺍﺑﻌﺎﺩ « ﭼﻪ ﺑﺎﯾﺪ
ﮐﺮﺩ؟ » ﺁﻧﺎﻥ ﺩﺭ ﺟﺮﯾﺎﻥ ﺣﻮﺍﺩﺙ ﻭ ﻧﺎﺁﺭﺍﻣﯽﻫﺎﯼ ﺩﯼﻣﺎﻩ ﺑﻪﻣﺮﺍﺗﺐ ﺑﯿﺸﺘﺮ ﺍﺯ ﺑﺤﺮﺍﻥ
ﺳﺮﺧﻮﺭﺩﮔﯽ ﺍﺯ ﺭﻭﺣﺎﻧﯽ ﺷﺪ. ﺍﯾﻦ ﻓﻘﻂ ﺍﺻﻮﻟﮕﺮﺍﯾﺎﻥ ﻭ ﺩﻭﻟﺖ ﺭﻭﺣﺎﻧﯽ ﻧﺒﻮﺩﻧﺪ ﮐﻪ
ﻧﺎﺁﺭﺍﻣﯽﻫﺎﯼ ﺩﯼ ﻣﺎﻩ ﺁﻧﺎﻥ ﺭﺍ ﻏﺎﻓﻠﮕﯿﺮ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩ. ﺍﺻﻼﺡﻃﻠﺒﺎﻥ ﻫﻢ ﺩﺭﻭﺍﻗﻊ ﺩﺳﺖ
ﮐﻤﯽ ﺍﺯ ﺍﺻﻮﻟﮕﺮﺍﯾﺎﻥ ﻧﺪﺍﺷﺘﻨﺪ؛ ﺑﺎ ﯾﮏ ﺗﻔﺎﻭﺕ ﻣﻬﻢ.
ﻣﻌﺘﺮﺿﺎﻥ ﻧﻪ ﺍﺯ ﺭﻭﺣﺎﻧﯽ ﻭ ﻧﻪ ﺑﻪ ﻃﺮﯾﻖ ﺍﻭﻟﯽ ﺍﺯ ﺍﺻﻮﻟﮕﺮﺍﯾﺎﻥ ﺍﻧﺘﻈﺎﺭ ﻫﻤﺪﺭﺩﯼ
ﻧﺪﺍﺷﺘﻨﺪ. ﺩﺭﻭﺍﻗﻊ ﺍﻋﺘﺮﺍﺿﺎﺗﺸﺎﻥ ﺩﺭ ﻭﻫﻠﻪ ﺍﻭﻝ ﻋﻠﯿﻪ ﺍﺻﻮﻟﮕﺮﺍﯾﺎﻥ ﻭ ﺩﺭ ﻣﺮﺗﺒﻪ
ﺑﻌﺪﯼ ﻋﻠﯿﻪ ﺭﻭﺣﺎﻧﯽ ﺑﻮﺩ . ﺍﻣﺎ ﺑﺎ ﺍﺻﻼﺡﻃﻠﺒﺎﻥ ﺍﯾﻦﮔﻮﻧﻪ ﻧﺒﻮﺩﻧﺪ ﻭ ﺍﺯ ﺁﻧﺎﻥ ﺍﻧﺘﻈﺎﺭ
ﺣﻤﺎﯾﺖ ﺩﺍﺷﺘﻨﺪ؛ ﺍﻧﺘﻈﺎﺭﯼ ﮐﻪ ﺍﻟﺒﺘﻪ ﺗﺤﻘﻖ ﻧﯿﺎﻓﺖ .
ﺩﺭ ﻧﺘﯿﺠﻪ ﺷﻌﺎﺭﻫﺎﯾﯽ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺍﺑﺘﺪﺍ ﻣﺘﻮﺟﻪ ﺍﺻﻮﻟﮕﺮﺍﯾﺎﻥ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩ، ﺁﻥﻗﺪﺭﻫﺎ ﻃﻮﻝ
ﻧﮑﺸﯿﺪ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﺍﺻﻼﺡﻃﻠﺒﺎﻥ ﻫﻢ ﺭﻓﺖ. ﺻﺮﻑﻧﻈﺮ ﺍﺯ ﺍﺳﺒﺎﺏ ﻭ ﻋﻠﻞ
ﺑﻪﻭﺟﻮﺩﺁﻣﺪﻥ ﻧﺎﺁﺭﺍﻣﯽﻫﺎ، ﻧﺤﻮﻩ ﺭﻓﺘﺎﺭ ﻣﻌﺘﺮﺿﺎﻥ، ﺷﻌﺎﺭﻫﺎﯾﺸﺎﻥ ﻭ ﺳﺎﯾﺮ
ﻣﻼﺣﻈﺎﺕ ﺩﯾﮕﺮ، ﺍﺻﻼﺡﻃﻠﺒﺎﻥ ﻧﺘﻮﺍﻧﺴﺘﻨﺪ ﻭﺍﮐﻨﺶ ﻣﻨﺎﺳﺒﯽ ﺩﺭ ﻗﺒﺎﻝ ﺁﻥ
ﻧﺎﺁﺭﺍﻣﯽﻫﺎ ﻧﺸﺎﻥ ﺩﻫﻨﺪ. ﻭﺍﮐﻨﺶ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﻪ ﮐﻨﺎﺭ، ﺑﺮﺧﯽ ﺍﺯ ﺍﺻﻼﺡﻃﻠﺒﺎﻥ ﺩﺭ
ﺗﻮﺻﯿﻒ ﻣﻌﺘﺮﺿﺎﻥ ﻫﻤﺎﻥ ﺍﺻﻄﻼﺡ ﺍﺻﻮﻟﮕﺮﺍﯾﺎﻥ ﺭﺍ ﺑﻪ ﮐﺎﺭ ﺑﺮﺩﻧﺪ. ﺍﺻﻮﻟﮕﺮﺍﯾﺎﻥ
ﺑﺎﻻﺧﺺ ﺟﺮﯾﺎﻧﺎﺕ ﺗﻨﺪﺭﻭ ﺩﺭ ﺍﺑﺘﺪﺍ ﺍﻣﯿﺪﻭﺍﺭ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﺑﺘﻮﺍﻧﻨﺪ ﺍﺯ ﺁﻥ ﺍﻋﺘﺮﺍﺿﺎﺕ ﻋﻠﯿﻪ
ﺁﻗﺎﯼ ﺭﻭﺣﺎﻧﯽ ﺑﻬﺮﻩﺑﺮﺩﺍﺭﯼ ﮐﻨﻨﺪ.
ﻭﻗﺘﯽ ﺩﺭ ﻣﺸﻬﺪ ﻭ ﺩﺭ ﺍﺑﺘﺪﺍﯼ ﺗﻈﺎﻫﺮﺍﺕ ﺷﻌﺎﺭ « ﻣﺮﮒ ﺑﺮ ﺭﻭﺣﺎﻧﯽ » ﺩﺍﺩﻩ ﺷﺪ،
ﺗﻨﺪﺭﻭﻫﺎ ﻫﯿﺠﺎﻥﺯﺩﻩ ﺗﺼﻮﺭ ﻣﯽﮐﺮﺩﻧﺪ ﺁﻥ ﺣﺮﮐﺖ ﻋﻠﯿﻪ ﺭﻭﺣﺎﻧﯽ ﺍﺩﺍﻣﻪ ﺧﻮﺍﻫﺪ
ﯾﺎﻓﺖ. ﺍﻣﺎ ﻫﻨﻮﺯ ﯾﮑﯽ، ﺩﻭ ﺳﺎﻋﺘﯽ ﺍﺯ ﺷﺮﻭﻉ ﺗﻈﺎﻫﺮﺍﺕ ﻧﮕﺬﺷﺘﻪ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺑﺎ ﻭﺭﻭﺩ
ﺻﺪﻫﺎ ﻧﻔﺮ ﺍﺯ ﺟﻮﺍﻧﺎﻥ ﻭ ﻣﺮﺩﻡ ﻣﻌﻤﻮﻟﯽ ﺷﻌﺎﺭ « ﻣﺮﮒ ﺑﺮ ﺭﻭﺣﺎﻧﯽ » ﺑﻪ ﺣﺎﺷﯿﻪ
ﺭﺍﻧﺪﻩ ﺷﺪ ﻭ ﺷﻌﺎﺭﻫﺎﯼ ﺳﺎﺧﺘﺎﺭﺷﮑﻨﺎﻧﻪ ﺟﺎﯼ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺷﻌﺎﺭﻫﺎﯼ ﺍﻗﺘﺼﺎﺩﯼ ﻋﻠﯿﻪ
ﺭﻭﺣﺎﻧﯽ ﺩﺍﺩﻧﺪ .
ﺷﺎﯾﺪ ﺷﻌﺎﺭﻫﺎﯼ ﺳﺎﺧﺘﺎﺭﺷﮑﻨﺎﻧﻪ ﯾﺎ ﺭﻓﺘﺎﺭ ﻣﻌﺘﺮﺿﺎﻥ ﮐﻪ ﺑﻪﻣﺮﺍﺗﺐ ﺗﻨﺪﺗﺮ ﻭ
ﺭﺍﺩﯾﮑﺎﻝﺗﺮ ﺍﺯ ﻣﻌﺘﺮﺿﺎﻥ ﺳﺎﻝ ۸۸ ﺑﻮﺩ، ﺍﺻﻼﺡﻃﻠﺒﺎﻥ ﺭﺍ ﺍﺯ ﻧﺰﺩﯾﮏﺷﺪﻥ ﺑﻪ ﺁﻧﺎﻥ
ﺑﺮﺣﺬﺭ ﺩﺍﺷﺖ . ﺑﻪﻫﺮﺣﺎﻝ ﻭ ﺑﻪ ﻫﺮ ﺩﻟﯿﻠﯽ ﮐﻪ ﺑﻮﺩ ﻭ ﺻﺮﻑﻧﻈﺮ ﺍﺯ ﺁﻧﮑﻪ
ﺣﻤﺎﯾﺖﻧﮑﺮﺩﻥ ﺍﺯ ﺁﻧﺎﻥ ﭼﻘﺪﺭ ﺩﺭﺳﺖ ﻭ ﺑﻪ ﻣﺼﻠﺤﺖ ﺑﻮﺩ، ﺁﻥ ﻣﻮﺿﻊﮔﯿﺮﯼ
ﺑﻪﺷﺪﺕ ﻣﻮﺭﺩ ﻧﺎﺭﺿﺎﯾﺘﯽ ﻭ ﺍﻋﺘﺮﺍﺽ ﺗﻈﺎﻫﺮﮐﻨﻨﺪﮔﺎﻥ ﻗﺮﺍﺭ ﮔﺮﻓﺖ. ﺑﻪﻧﺤﻮﯼﮐﻪ
ﺁﻥﻗﺪﺭﻫﺎ ﻃﻮﻝ ﻧﮑﺸﯿﺪ ﮐﻪ ﺷﻌﺎﺭﻫﺎﯼ ﻋﻠﯿﻪ ﺍﺻﻼﺡﻃﻠﺒﺎﻥ ﻫﻢ ﺳﮑﻪ ﺭﺍﯾﺞ
ﻧﺎﺁﺭﺍﻣﯽﻫﺎ ﺷﺪﻧﺪ.
ﺗﺎ ﻗﺒﻞ ﺍﺯ ﻧﺎﺁﺭﺍﻣﯽﻫﺎﯼ ﺩﯼﻣﺎﻩ، ﺑﻪﺟﺰ ﺗﻨﺪﺭﻭﻫﺎ ﻫﯿﭻ ﺟﺮﯾﺎﻥ ﺩﯾﮕﺮﯼ، ﺑﺎﻻﺧﺺ
ﺟﺮﯾﺎﻧﺎﺕ ﻣﺮﺩﻣﯽ، ﻫﺮﮔﺰ ﻋﻠﯿﻪ ﺍﺻﻼﺡﻃﻠﺒﺎﻥ ﺷﻌﺎﺭ ﻧﺪﺍﺩﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ . ﺍﻣﺎ ﺑﺮﺍﯼ
ﻧﺨﺴﺘﯿﻦﺑﺎﺭ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺍﺯ ﺩﻭﻡ ﺧﺮﺩﺍﺩ ۷۶ ﺑﻪ ﺍﯾﻦﺳﻮ ﻣﺮﺩﻡ ﻋﺎﺩﯼ ﻋﻠﯿﻪ ﺍﺻﻼﺡﻃﻠﺒﺎﻥ
ﺷﻌﺎﺭ ﺳﺮ ﺩﺍﺩﻧﺪ. ﺍﺻﻮﻟﮕﺮﺍﯾﺎﻥ ﻭ ﺩﻭﻟﺖ ﺭﻭﺣﺎﻧﯽ ﺍﺯ ﻣﺤﺒﻮﺑﯿﺖ ﭼﻨﺪﺍﻧﯽ ﺑﺮﺧﻮﺭﺩﺍﺭ
ﻧﺒﻮﺩﻧﺪ ﮐﻪ ﻧﮕﺮﺍﻥ ﺍﺯﺩﺳﺖﺩﺍﺩﻧﺶ ﺩﺭﺟﺮﯾﺎﻥ ﺁﻥ ﻧﺎﺁﺭﺍﻣﯽﻫﺎ ﺑﺸﻮﻧﺪ. ﺍﻣﺎ
ﺍﺻﻼﺡﻃﻠﺒﺎﻥ ﺩﺭ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺍﺯ ﻣﺤﺒﻮﺑﯿﺖ ﺑﺎﻻﯾﯽ ﺑﺮﺧﻮﺭﺩﺍﺭﻧﺪ.
ﺻﺪﺍﻟﺒﺘﻪ ﺍﺗﺨﺎﺫ ﻣﻮﺿﻊ ﺍﺻﻮﻟﯽ ﻭ ﻭﺍﻗﻊﺑﯿﻨﺎﻧﻪ ﺩﺭ ﺟﺮﯾﺎﻥ ﺍﻋﺘﺮﺍﺿﺎﺕ ﺩﯼﻣﺎﻩ ﮐﺎﺭ
ﺳﺎﺩﻩﺍﯼ ﻧﺒﻮﺩ. ﺍﮔﺮ ﺍﺻﻼﺡﻃﻠﺒﺎﻥ ﺣﻤﺎﯾﺖ ﯾﺎ ﻣﻮﺿﻊﮔﯿﺮﯼ ﺟﺎﻧﺒﺪﺍﺭﺍﻧﻪ ﭘﺮﺭﻧﮕﯽ ﺍﺯ
ﻣﻌﺘﺮﺿﺎﻥ ﻣﯽﮐﺮﺩﻧﺪ، ﺍﯼﺑﺴﺎ ﻣﺘﻬﻢ ﺑﻪ ﺭﺍﻩﺍﻧﺪﺍﺧﺘﻦ ﺁﻥ ﺗﻈﺎﻫﺮﺍﺕ ﻣﯽﺷﺪﻧﺪ. ﺍﮔﺮ
ﻫﻢ ﺣﻤﺎﯾﺘﯽ ﻧﮑﺮﺩﻩ ﻭ ﺳﮑﻮﺕ ﻣﯽﮐﺮﺩﻧﺪ ﺩﺭ ﺁﻥ ﺻﻮﺭﺕ ﺩﺭﺳﺖ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﻮﺭﺩ
ﺧﺸﻢ ﺗﻨﺪﺭﻭﻫﺎ ﻗﺮﺍﺭ ﻧﻤﯽﮔﺮﻓﺘﻨﺪ، ﺍﻣﺎ ﺑﺎ ﻧﺎﺍﻣﯿﺪﯼ ﻣﻌﺘﺮﺿﺎﻥ ﺭﻭﺑﻪﺭﻭ ﻣﯽﺷﺪﻧﺪ . ﺩﺭ
ﻋﻤﻞ ﺍﺻﻼﺡﻃﻠﺒﺎﻥ ﺳﻌﯽ ﮐﺮﺩﻧﺪ ﻣﻮﺿﻌﯽ ﻣﯿﺎﻧﻪ ﺑﺮﮔﺰﯾﻨﻨﺪ .
ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺁﻗﺎﯼ ﺭﻭﺣﺎﻧﯽ ﻭ ﺷﻤﺎﺭﯼ ﺍﺯ ﺍﺻﻮﻟﮕﺮﺍﯾﺎﻥ ﻣﯿﺎﻧﻪﺭﻭ، ﺍﺻﻼﺡﻃﻠﺒﺎﻥ ﻫﻢ ﺳﻌﯽ
ﮐﺮﺩﻧﺪ ﻣﻮﺿﻌﯽ ﺩﻭﭘﻬﻠﻮ ﻭ ﻣﺼﻠﺤﺖﺟﻮﯾﺎﻧﻪ ﺍﺗﺨﺎﺫ ﮐﻨﻨﺪ . ﺑﻪ ﺍﯾﻦ ﻣﻌﻨﺎ ﮐﻪ ﺿﻤﻦ
ﺗﺎﮐﯿﺪ ﺑﺮ ﺣﻖ ﺑﺮﺧﻮﺭﺩﺍﺭﯼ ﺷﻬﺮﻭﻧﺪﺍﻥ ﺩﺭ ﺍﻧﺠﺎﻡ ﺍﻋﺘﺮﺍﺿﺎﺕ ﻭ ﺗﻈﺎﻫﺮﺍﺕ
ﻣﺴﺎﻟﻤﺖﺁﻣﯿﺰ، ﺩﺭﻋﯿﻦﺣﺎﻝ ﺑﻪﮐﺎﺭﮔﯿﺮﯼ ﺧﺸﻮﻧﺖ ﺍﺯ ﺳﻮﯼ ﻣﻌﺘﺮﺿﺎﻥ ﺭﺍ ﻣﺤﮑﻮﻡ
ﮐﺮﺩﻧﺪ.
ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﺍﻧﺘﺸﺎﺭ ﺑﯿﺎﻧﯿﻪ «ﻣﺠﻤﻊ ﺭﻭﺣﺎﻧﯿﻮﻥ ﻣﺒﺎﺭﺯ » ﻭ ﺍﻃﻼﻕ ﻟﻔﻆ « ﺍﻏﺘﺸﺎﺷﮕﺮ » ﺑﻪ
ﻣﻌﺘﺮﺿﺎﻥ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺑﺮﺍﯼ ﻧﺨﺴﺘﯿﻦﺑﺎﺭ ﻋﻠﯿﻪ ﺁﻗﺎﯼ ﺧﺎﺗﻤﯽ ﻭ ﺍﺻﻼﺡﻃﻠﺒﺎﻥ ﺷﻌﺎﺭﻫﺎﯼ
ﺗﻨﺪﯼ ﺩﺍﺩﻩ ﺷﺪ. ﺑﺪﻭﻥ ﺗﺮﺩﯾﺪ ﻧﺎﺁﺭﺍﻣﯽﻫﺎﯼ ﺩﯼﻣﺎﻩ ﺗﮑﺎﻥ ﺳﺨﺘﯽ ﺑﺮﺍﯼ
ﺍﺻﻼﺡﻃﻠﺒﺎﻥ ﺑﻪﺷﻤﺎﺭ ﻣﯽﺭﻭﺩ.
ﻣﯽﺭﺳﯿﻢ ﺑﻪ ﻣﻌﻀﻞ ﯾﺎ ﻣﺸﮑﻞ ﺍﺻﻠﯽ ﺍﺻﻼﺡﻃﻠﺒﺎﻥ؛ ﻫﻤﺎﻥ ﻣﻌﻀﻠﯽ ﮐﻪ
ﺍﺻﻼﺡﻃﻠﺒﺎﻥ ﺑﺎ ﺁﻥ ﻭﺍﺭﺩ ﺳﺎﻝ ۹۶ ﺷﺪﻧﺪ ﻭ ﺑﺎ ﻫﻤﺎﻥ ﻫﻢ ﺍﺯ ﺁﻥ ﺧﺎﺭﺝ ﺷﺪﻧﺪ.
ﻣﺸﮑﻠﯽ ﮐﻪ ﺗﻘﺮﯾﺒﺎ ﺍﺯ ﺯﻣﺎﻥ ﺑﻪﻭﺟﻮﺩﺁﻣﺪﻥ ﮔﻔﺘﻤﺎﻥ ﺍﺻﻼﺡﻃﻠﺒﯽ ﺩﺭ ﺩﻭﻡ ﺧﺮﺩﺍﺩ ۷۶
ﺷﮑﻞ ﮔﺮﻓﺖ ﻭ ﺩﺭ ﺩﻭ ﺩﻫﻪ ﮔﺬﺷﺘﻪ ﻫﻤﻮﺍﺭﻩ ﺳﺎﯾﻪ ﺁﻥ ﺑﺮ ﺳﺮ ﺍﯾﻦ ﺟﺮﯾﺎﻥ ﺳﻨﮕﯿﻨﯽ
ﻣﯽﮐﺮﺩﻩ؛ ﺍﺻﻼﺡﻃﻠﺒﯽ ﭼﯿﺴﺖ ﻭ ﺍﺻﻼﺡﻃﻠﺐ ﮐﯿﺴﺖ؟
ﺑﺎﻭﺟﻮﺩﺁﻧﮑﻪ ﺩﺭ ﺩﻭ ﺩﻫﻪ ﮔﺬﺷﺘﻪ ﺑﻪ ﺩﻓﻌﺎﺕ ﺍﯾﻦ ﭘﺮﺳﺶ ﺑﺮﺭﺳﯽ ﺷﺪﻩ ﻭ ﺑﻪ
ﺗﻌﺒﯿﺮﯼ ﺍﻧﺘﻈﺎﺭ ﻣﯽﺭﻭﺩ ﭘﺲ ﺍﺯ ٢٠ ﺳﺎﻝ ﭘﺎﺳﺦ ﺍﯾﻨﮑﻪ ﺍﺻﻼﺣﺎﺕ ﭼﯿﺴﺖ ﻭ
ﺍﺻﻼﺡﻃﻠﺒﺎﻥ ﺩﻧﺒﺎﻝ ﺗﺤﻘﻖ ﮐﺪﺍﻡ ﺍﻫﺪﺍﻑ ﻫﺴﺘﻨﺪ، ﺭﻭﺷﻦ ﺷﺪﻩ ﺑﺎﺷﺪ، ﺑﺎﺍﯾﻦﺣﺎﻝ
ﺳﺨﻨﯽ ﺑﻪ ﺍﻏﺮﺍﻕ ﻧﺮﻓﺘﻪ ﮐﻪ ﺑﮕﻮﯾﯿﻢ ﺍﮔﺮ ﺍﻣﺮﻭﺯ ﯾﮏ ﻧﻈﺮﺳﻨﺠﯽ ﺳﺎﺩﻩ ﺻﻮﺭﺕ
ﺑﮕﯿﺮﺩ، ﮐﺴﺮ ﭼﺸﻤﮕﯿﺮﯼ ﺍﺯ ﻣﺨﺎﻃﺒﺎﻥ، ﺍﻋﻢ ﺍﺯ ﺁﻧﺎﻥ ﮐﻪ ﻃﺮﻓﺪﺍﺭ ﺍﯾﻦ ﺟﺮﯾﺎﻥ
ﻫﺴﺘﻨﺪ ﯾﺎ ﻣﺨﺎﻟﻔﺎﻥ، ﻗﺎﺩﺭ ﻧﺨﻮﺍﻫﻨﺪ ﺑﻮﺩ ﭘﺎﺳﺦ ﺷﻔﺎﻑ ﻭ ﻣﻨﺴﺠﻤﯽ ﺑﻪ ﺍﯾﻦ ﭘﺮﺳﺶ
ﺑﺪﻫﻨﺪ. ﺍﺻﻼﺣﺎﺕ ﺩﺭ ﺩﻭ ﺩﻫﻪ ﮔﺬﺷﺘﻪ ﻋﻤﺪﺗﺎ ﺩﺭ ﻗﺎﻟﺐ ﻣﻔﺎﻫﯿﻢ ﻭ ﮔﺰﺍﺭﻩﻫﺎﯼ ﺯﯾﺒﺎ،
ﺍﻣﺎ ﮐﻠﯽ ﺗﻌﺮﯾﻒ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ.
ﺑﺮﺍﯼ ﻣﺜﺎﻝ ﻗﺎﻧﻮﻥﮔﺮﺍﯾﯽ، ﺍﺣﺘﺮﺍﻡ ﺑﻪ ﺭﺍﯼ ﻣﺮﺩﻡ، ﺷﺎﯾﺴﺘﻪﺳﺎﻻﺭﯼ، ﺗﺤﻘﻖ ﻋﺪﺍﻟﺖ،
ﺍﺻﻼﺣﺎﺕ ﺍﻗﺘﺼﺎﺩﯼ، ﺣﮑﻤﺮﺍﻧﯽ ﺧﻮﺏ، ﮔﺮﺩﺵ ﻧﺨﺒﮕﺎﻥ ﻭ ﻣﻔﺎﻫﯿﻤﯽ ﺍﺯﺍﯾﻦﺩﺳﺖ
ﺑﻪﻋﻨﻮﺍﻥ ﺗﻌﺮﯾﻒ ﺍﺻﻼﺡﻃﻠﺒﯽ ﺑﯿﺎﻥ ﺷﺪﻩﺍﻧﺪ. ﺍﻣﺎ ﺍﺷﮑﺎﻝ ﺍﯾﻦ ﺩﺳﺖ ﺗﻌﺎﺭﯾﻒ ﺁﻥ
ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﻏﯿﺮﺍﺻﻼﺡﻃﻠﺒﺎﻥ ﻫﻢ ﺑﺴﯿﺎﺭﯼ ﺍﺯ ﺍﯾﻦ ﺗﻌﺎﺭﯾﻒ ﻭ ﮐﻠﯿﺸﻪﻫﺎ ﺭﺍ ﺑﻪﻋﻨﻮﺍﻥ
ﺍﻫﺪﺍﻑ ﻭ ﺁﺭﻣﺎﻥﻫﺎﯼ ﺳﯿﺎﺳﯽﺷﺎﻥ ﻋﻨﻮﺍﻥ ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ. ﺑﻪ ﺑﯿﺎﻥ ﺳﺎﺩﻩﺗﺮ، ﺳﺆﺍﻝ
ﺍﺳﺎﺳﯽ ﺍﺯ ﺍﺻﻼﺡﻃﻠﺒﺎﻥ ﺁﻥ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ : ﺁﻥ ﻫﺪﻑ ﻭ ﺁﺭﻣﺎﻥ ﻣﺸﺨﺺ ﻭ ﻣﺤﻮﺭﯼﺍﯼ
ﮐﻪ ﯾﮏ ﮐﻨﺸﮕﺮ ﺳﯿﺎﺳﯽ ﺍﺻﻼﺡﻃﻠﺐ ﺭﺍ ﺍﺯ ﺳﺎﯾﺮ ﺟﺮﯾﺎﻧﺎﺕ ﺳﯿﺎﺳﯽ ﺟﺪﺍ ﻣﯽﮐﻨﺪ،
ﮐﺪﺍﻡ ﺍﺳﺖ؟
ﻧﮕﺎﺭﻧﺪﻩ ﻣﻌﺘﻘﺪ ﺍﺳﺖ ﺍﺳﺘﺮﺍﺗﮋﯼ ﻣﺤﻮﺭﯼ ﺍﺻﻼﺡﻃﻠﺒﺎﻥ ﯾﻌﻨﯽ ﻫﻤﺎﻥ ﺁﺭﻣﺎﻥ ﻭ
ﺧﻮﺍﺳﺘﻪﺍﯼ ﮐﻪ ﺁﻧﺎﻥ ﺭﺍ ﺍﺯ ﺳﺎﯾﺮ ﺟﺮﯾﺎﻧﺎﺕ ﺗﻔﮑﯿﮏ ﻣﯽﮐﻨﺪ، ﺑﺎﯾﺪ
ﺩﻣﻮﮐﺮﺍﺳﯽﺧﻮﺍﻫﯽ ﺑﺎﺷﺪ. ﺍﺻﻼﺡﻃﻠﺒﺎﻥ ﺍﻣﺮﻭﺯ ﭼﻨﺪﺍﻥ ﺑﻪﻋﻨﻮﺍﻥ
« ﺩﻣﻮﮐﺮﺍﺳﯽﺧﻮﺍﻩ » ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﻧﻤﯽﺷﻮﻧﺪ. ﺑﻪﻋﺒﺎﺭﺕﺩﯾﮕﺮ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺳﯿﺎﺳﯽ ﺍﻣﺮﻭﺯﯼ
ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺍﺻﻼﺡﻃﻠﺒﺎﻥ ﺭﺍ ﺑﻪﻋﻨﻮﺍﻥ ﯾﮏ ﺟﺮﯾﺎﻥ ﺩﻣﻮﮐﺮﺍﺳﯽﺧﻮﺍﻩ ﻧﻤﯽﺷﻨﺎﺳﺪ ﻭ ﺍﯾﻦ
ﻣﯽﺗﻮﺍﻧﺪ ﺑﺰﺭﮒﺗﺮﯾﻦ ﻧﻘﻄﻪﺿﻌﻒ ﺟﺮﯾﺎﻥ ﺍﺻﻼﺣﺎﺕ ﺑﺎﺷﺪ؛ ﺍﯾﻨﮑﻪ ﺟﺮﯾﺎﻥ ﺍﺻﻼﺣﺎﺕ
ﺑﻪﻋﻨﻮﺍﻥ ﯾﮏ ﺟﺮﯾﺎﻥ ﺩﻣﻮﮐﺮﺍﺳﯽﺧﻮﺍﻩ ﺗﻌﺮﯾﻒ ﻧﺸﺪﻩ ﺍﺳﺖ.
ﺷﺎﯾﺪ ﺑﺮﺧﯽ ﺍﺯ ﻣﺨﺎﻃﺒﺎﻥ ﺑﺎ ﺍﯾﻦ ﻧﻈﺮ ﻧﮕﺎﺭﻧﺪﻩ ﻫﻤﺮﺍﻫﯽ ﻧﮑﻨﻨﺪ . ﻣﻤﮑﻦ ﺍﺳﺖ
ﺍﺳﺘﺪﻻﻝ ﮐﻨﻨﺪ ﮐﻪ ﺍﮔﺮﭼﻪ «ﺩﻣﻮﮐﺮﺍﺳﯽﺧﻮﺍﻫﯽ » ﺩﺭ ﺷﺮﺍﯾﻂ ﮐﻨﻮﻧﯽ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺍﯾﺮﺍﻥ
ﺁﺭﻣﺎﻥ ﺑﺴﯿﺎﺭ ﻣﻬﻤﯽ ﺍﺳﺖ، ﺍﻣﺎ ﺑﺎﯾﺪ ﺗﻮﺟﻪ ﺩﺍﺷﺖ ﻣﺴﺎﺋﻞ ﺧﯿﻠﯽ ﺑﺎﺍﻫﻤﯿﺖﺗﺮﯼ ﺍﺯ
ﺩﻣﻮﮐﺮﺍﺳﯽﺧﻮﺍﻫﯽ ﺩﺭ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﮐﻨﻮﻧﯽ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﻣﻄﺮﺡ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﺑﺎﻟﻄﺒﻊ ﺍﻭﻟﻮﯾﺖ
ﺍﺻﻼﺡﻃﻠﺒﺎﻥ ﺑﺎﯾﺪ ﺑﺮ ﺗﺒﯿﯿﻦ ﺍﯾﻦ ﻣﻔﺎﻫﯿﻢ ﺑﺎﺷﺪ . ﻣﻤﮑﻦ ﺍﺳﺖ ﺑﺮﺧﯽ ﺍﺯ
ﺍﺻﻼﺡﻃﻠﺒﺎﻥ ﺍﺳﺘﺪﻻﻝ ﮐﻨﻨﺪ ﮐﻪ ﻣﺜﻼ ﻣﺒﺎﺭﺯﻩ ﺑﺎ ﻓﺴﺎﺩ ﺍﺯ ﺍﻫﻤﯿﺖ ﺑﯿﺸﺘﺮﯼ
ﺑﺮﺧﻮﺭﺩﺍﺭ ﺍﺳﺖ؛ ﭘﺲ ﺍﺻﻼﺡﻃﻠﺒﺎﻥ ﺑﺎﯾﺪ ﺗﺎﮐﯿﺪ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺑﯿﺸﺘﺮ ﺑﺮ ﺍﯾﻦ ﻣﺴﺎﺋﻞ
ﺑﮕﺬﺍﺭﻧﺪ.
ﺑﺮﺍﯼ ﻣﺜﺎﻝ ﺣﺎﮐﻤﯿﺖ ﻗﺎﻧﻮﻥ ﯾﺎ ﻣﺒﺎﺭﺯﻩ ﺑﺎ ﻓﺴﺎﺩ ﺍﺯ ﺍﻭﻟﻮﯾﺖ ﺑﯿﺸﺘﺮﯼ ﺑﺮﺧﻮﺭﺩﺍﺭ
ﺍﺳﺖ ﺗﺎ ﺁﺭﻣﺎﻥ ﺩﻣﻮﮐﺮﺍﺳﯽﺧﻮﺍﻫﯽ. ﺩﺭ ﭘﺎﺳﺦ ﺑﺎﯾﺪ ﮔﻔﺖ: ﺑﯽﺗﺮﺩﯾﺪ ﺍﯾﻦ ﺍﻫﺪﺍﻑ
ﻫﻢ ﺑﺴﯿﺎﺭ ﺑﺎﺍﻫﻤﯿﺖ ﻫﺴﺘﻨﺪ، ﺍﻣﺎ ﻭﺍﻗﻌﯿﺖ ﺁﻥ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺩﻣﻮﮐﺮﺍﺳﯽ ﻭ ﺩﺭﺳﺖﺗﺮ
ﮔﻔﺘﻪ ﺑﺎﺷﯿﻢ، ﮐﻤﺮﻧﮓﺑﻮﺩﻥ ﻭ ﺿﻌﯿﻒﺑﻮﺩﻥ ﺑﻨﯿﺎﻥ ﺩﻣﻮﮐﺮﺍﺳﯽ ﺩﺭ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺍﻣﺮﻭﺯ
ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺭﯾﺸﻪ ﻭ ﻋﻠﺖﺍﻟﻌﻠﻞ ﻫﻤﻪ ﮐﺎﺳﺘﯽﻫﺎ ﻭ ﻧﺎﻫﻨﺠﺎﺭﯼﻫﺎﯼ ﺩﯾﮕﺮ ﺍﺳﺖ . ﺍﯾﻨﮑﻪ ﭼﺮﺍ
ﺿﻌﻒ ﺑﻨﯿﺎﻥ ﺩﻣﻮﮐﺮﺍﺳﯽ ﺩﺭ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﻣﺎﺩﺭ ﻫﻤﻪ ﻣﺸﮑﻼﺕ ﻭ ﮐﺎﺳﺘﯽﻫﺎﯼ ﺩﯾﮕﺮ ﻣﺎ
ﺍﻋﻢ ﺍﺯ ﺳﯿﺎﺳﯽ، ﺍﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﯾﺎ ﺍﻗﺘﺼﺎﺩﯼ ﺍﺳﺖ، ﻧﯿﺎﺯ ﺑﻪ ﺗﻮﺿﯿﺤﺎﺕ ﻣﻔﺼﻠﯽ ﺩﺍﺭﺩ
ﮐﻪ ﺩﺭ ﻭﺭﺍﯼ ﺍﯾﻦ ﻧﻮﺷﺘﺎﺭ ﻗﺮﺍﺭ ﻣﯽﮔﯿﺮﺩ.
ﺍﻣﺎ ﺑﮕﺬﺍﺭﯾﺪ ﺧﯿﻠﯽ ﺻﺮﯾﺢ ﺗﺎﮐﯿﺪ ﮐﻨﯿﻢ ﮐﻪ ﻫﺮ ﺑﻬﺒﻮﺩ، ﭘﯿﺸﺮﻓﺖ، ﺍﺻﻼﺡ ﯾﺎ ﺗﻐﯿﯿﺮﯼ
ﺩﺭ ﺗﻤﺎﻣﯽ ﮐﺎﺳﺘﯽﻫﺎ، ﺿﻌﻒﻫﺎ ﻭ ﺍﺷﮑﺎﻻﺕ ﺩﯾﮕﺮ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺍﻋﻢ ﺍﺯ ﺳﯿﺎﺳﯽ، ﺍﻗﺘﺼﺎﺩﯼ
ﯾﺎ ﺍﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﺩﺭ ﮔﺮﻭ ﭘﯿﺸﺮﻓﺖ ﺩﻣﻮﮐﺮﺍﺳﯽ ﺍﺳﺖ. ﺍﯾﻨﮑﻪ ﭼﺮﺍ ﮐﺎﻫﺶ ﻓﺴﺎﺩ ﺩﺭ
ﺟﺎﻣﻌﻪ ﮐﻨﻮﻧﯽ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺩﺭ ﮔﺮﻭ ﭘﯿﺸﺮﻓﺖ ﺩﻣﻮﮐﺮﺍﺳﯽ ﺍﺳﺖ، ﻧﯿﺎﺯ ﺑﻪ ﺗﺤﻠﯿﻞ ﺟﺎﻣﻌﯽ
ﺩﺍﺭﺩ ﮐﻪ ﻫﻤﺎﻥﻃﻮﺭ ﮐﻪ ﺍﺷﺎﺭﻩ ﺷﺪ ﺩﺭ ﻭﺭﺍﯼ ﺍﯾﻦ ﻧﻮﺷﺘﺎﺭ ﻗﺮﺍﺭ ﻣﯽﮔﯿﺮﺩ، ﺍﻣﺎ
ﺑﮕﺬﺍﺭﯾﺪ ﺑﻪ ﺍﯾﻦ ﻣﺨﺘﺼﺮ ﺑﺴﻨﺪﻩ ﮐﻨﻢ ﮐﻪ ﻫﺮﻗﺪﺭ ﺟﺎﻣﻌﻪﺍﯼ ﺍﺯ ﻧﻈﺮ ﺩﻣﻮﮐﺮﺍﺳﯽ
ﭘﯿﺸﺮﻓﺘﻪﺗﺮ ﻭ ﺗﻮﺳﻌﻪﯾﺎﻓﺘﻪﺗﺮ ﺑﺎﺷﺪ، ﻣﯿﺰﺍﻥ ﻓﺴﺎﺩ ﺩﺭ ﺁﻥ ﮐﻤﺘﺮ ﺧﻮﺍﻫﺪ ﺑﻮﺩ.
ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﺣﺎﮐﻤﯿﺖ ﻗﺎﻧﻮﻥ ﻭ ﺳﺎﯾﺮ ﻣﻄﺎﻟﺒﺎﺕ ﻣﺪﻧﯽ ﺩﯾﮕﺮ ﺟﻤﻠﮕﯽ ﺩﺭ ﮔﺮﻭ ﭘﯿﺸﺮﻓﺖ
ﺩﻣﻮﮐﺮﺍﺳﯽ ﻫﺴﺘﻨﺪ . ﻧﮕﺎﻫﯽ ﮔﺬﺭﺍ ﻭ ﺳﺮﯾﻊ ﺑﻪ ﮐﺸﻮﺭﻫﺎﯼ ﺗﻮﺳﻌﻪﯾﺎﻓﺘﻪ ﻣﺒﯿﻦ ﺁﻥ
ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﻫﺮﻗﺪﺭ ﺑﻨﯿﺎﻥ ﺩﻣﻮﮐﺮﺍﺳﯽ ﺩﺭ ﮐﺸﻮﺭﯼ ﻧﯿﺮﻭﻣﻨﺪﺗﺮ ﺑﺎﺷﺪ، ﻣﯿﺰﺍﻥ ﻓﺴﺎﺩ ﺩﺭ
ﺁﻥ ﮐﻤﺘﺮ ﺍﺳﺖ . ﺑﻪ ﺗﻌﺒﯿﺮ ﻋﻠﻤﺎﯼ ﻋﻠﻢ ﺁﻣﺎﺭ، ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﯽﺭﺳﺪ ﺭﺍﺑﻄﻪ ﻣﻌﻨﺎﺩﺍﺭﯼ ﻣﯿﺎﻥ
ﺩﻣﻮﮐﺮﺍﺳﯽ ﻭ ﻓﺴﺎﺩ ﺩﺭ ﺟﻮﺍﻣﻊ ﺑﺮﻗﺮﺍﺭ ﺍﺳﺖ ﻭ ﻫﺮﻗﺪﺭ ﮐﻪ ﺩﻣﻮﮐﺮﺍﺳﯽ ﺣﻀﻮﺭﯼ
ﭘﺮﺭﻧﮓﺗﺮ ﺩﺍﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ، ﺍﺯ ﻣﯿﺰﺍﻥ ﻓﺴﺎﺩ ﮐﺎﺳﺘﻪ ﻣﯽﺷﻮﺩ.
ﺗﺎ ﺍﻻﻥ ﻫﻢ ﺩﯾﺮ ﺷﺪﻩ، ﺍﻣﺎ ﺍﯼﮐﺎﺵ ﺳﺎﻝ ۹۷ ﭘﺲ ﺍﺯ ٢٠ ﺳﺎﻝ ﻭﻗﻔﻪ ﺑﺮﺍﯼ
ﺍﺻﻼﺡﻃﻠﺒﺎﻥ ﻧﻮﯾﺪ ﺩﻣﻮﮐﺮﺍﺳﯽﺧﻮﺍﻫﯽ ﺭﺍ ﺩﺍﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ